Κερατόκωνος

Ο Κερατοειδής είναι το πρόσθιο διαφανές τμήμα του οφθαλμού (φαντασθείτε το "τζαμάκι" του ωρολογιού). Ως διαφανής ιστός που είναι μπορούμε να βλέπουμε καθαρά μέσα από αυτόν. Έχει τη μεγαλύτερη διαθλαστική δύναμη από όλα τα μέσα του οφθαλμού.









Ο κερατόκωνο είναι μια αμφοτερόπλευρη εκφυλιστική κατάσταση του κερατοειδούς, όπου εμφανίζεται περίπου σε έναν 1 ανά 2000 ανθρώπους. Χαρακτηρίζεται από σταδιακή λέπτυνση του κερατοειδή, με συνέπεια αυτός να παραμορφώνεται προς τα εμπρός και να παίρνει το σχήμα κώνου (παράπλευρο animation).






Ως αποτέλεσμα αυτής της παραμόρφωσης αναπτύσσεται αστιγματισμός κυρίως και μυωπία και η όραση ελαττώνεται κατά πολύ. Η κατάσταση αυτή αρχίζει τυπικά κατά την εφηβεία ή λίγο αργότερα και έχει μια εξελικτική πορεία που διαφέρει ανάμεσα στους δύο οφθαλμούς αλλά και από ασθενή σε ασθενή. Η αρχική αντιμετώπιση γίνεται με γυαλιά που διορθώνουν τον αστιγματισμό και την μυωπία ή με σκληρούς φακούς επαφής.

Τα τελευταία χρόνια μια καινούρια μέθοδος ήρθε στο προσκήνιο μετά τις απαραίτητες κλινικές δοκιμές. Η αντιμετώπιση με υπεριώδη ακτινοβολία (UVA). Η διεθνής ονομασία της μεθόδου είναι UV-collagen cross linking που σημαίνει αναδιάταξη των κολλαγόνων ινών με τη χρήση υπεριώδους ακτινοβολίας. Ουσιαστικά πρόκειται για πολυμερισμό του κολλαγόνου του κερατοειδούς.

 Η διαδικασία έχει ως εξής: αφού αφαιρέσουμε το επιφανειακό στρώμα του κερατοειδή (επιθήλιο), ενσταλάζουμε σταγόνες μιας ουσίας που λέγεται Ριβοφλαβίνη και που δεν είναι τίποτε άλλο παρά διάλυμα βιταμίνης Β2, για 30 λεπτά. Η ουσία αυτή εμποτίζει το στρώμα του Κερατοειδή.









 Ακολουθεί ακτινοβόληση του ματιού για άλλα 30 λεπτά με UVA (εικ 3 & εικ 4).Ο συνολικός χρόνος θεραπείας για τον κάθε οφθαλμό ανέρχεται περίπου στη 1 ώρα. Στο τέλος τοποθετούμε θεραπευτικό φακό επαφής και ο ασθενής επιστρέφει στο σπίτι του.










Μελέτη 100 ασθενών με πάνω από 2 χρόνια παρακολούθηση και μερικών έως 5 χρόνια, δείχνει τα έξης: σε όλα τα περιστατικά η εξελικτική διαδικασία του κερατόκωνου σταμάτησε, δηλαδή, η συνεχιζόμενη λέπτυνση και παραμόρφωση του κερατοειδή και έτσι επήλθε μια σταθεροποίηση του ιστού. Διαπιστώθηκε, επίσης, και βελτίωση της όρασης στους επόμενους μήνες σε διαφορετικό βαθμό για κάθε ασθενή με τα γυαλιά τους ή ακόμα και με φακούς επαφής.

Άρα λοιπόν η μέθοδος αυτή σταματά την εξέλιξη του κερατόκωνου. Επιπλέον υπάρχει η πιθανότητα, σε ένα ποσοστό από αυτούς τους ασθενείς, μετά τη σταθεροποίηση του κερατόκωνου να υποβληθούν σε επέμβαση διαθλαστικής χειρουργικής για τη μείωση του αστιγματισμού και της μυωπίας ώστε να μπορέσουν να βιώσουν την καθημερινότητά τους όσο είναι αυτό εφικτό χωρίς τα γυαλιά. Αποτελεί όμως αντένδειξη σε άτομα με κερατόκωνο χωρίς την προηγούμενη θεραπεία με UVA cross-linking να υποβάλλονται σε διαθλαστική χειρουργική.

 Υποψήφιοι για την παραπάνω θεραπεία είναι λοιπόν άτομα που έχουν διαγνωσμένο κερατόκωνο μετά από κλινική εξέταση και Τοπογραφία Κερατοειδούς αλλά και άτομα με συναφείς εκφυλιστικές παθήσεις (π.χ. pellucid marginal degeneration) ή άτομα που παρουσίασαν εκτασία μετά από διαθλαστική χειρουργική. Η επιδείνωση και εξέλιξη της βλάβης γίνεται αντιληπτή από τον ασθενή κυρίως από την ανάγκη συχνής αλλαγής των γυαλιών ή των φακών επαφής λόγω αύξησης της προκαλούμενης από τον κερατόκωνο διαθλαστικής ανωμαλίας αλλά κυρίως με ειδικές εξετάσεις όπως η τοπογραφία και η παχυμετρία του κερατοειδούς.

 Μη ιδανικοί υποψήφιοι για τη θεραπεία αυτή είναι: άτομα μικρότερα των 16 ετών ή μεγαλύτερα των 50, γυναίκες έγκυες ή που θηλάζουν, άτομα με ιστορικό απλού έρπητα στο μάτι, ιστορικό χημικών εγκαυμάτων κερατοειδούς, άτομα αλλεργικά στη Ριβοφλαβίνη κ.α.

Η σωστή επιλογή των ασθενών και η καλή εφαρμογή της μεθόδου καθιστούν τη θεραπεία ασφαλή και αποτελεσματική αφού ήδη με τα πρώτα στοιχεία φαίνεται να μειώνεται η ανάγκη για διενέργεια μεταμοσχεύσεων κερατοειδούς σε ποσοστό άνω του 50%.

Στο Ινστιτούτο του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, το ΕΛ.Κ.Ε.Θ.Ο.Π. (Ελληνικό Κέντρο Έρευνας & Θεραπείας Οφθαλμικών Παθήσεων), στην Αλεξανδρούπολη αντιμετωπίζουμε αυτές τις εκφυλιστικές παθήσεις με επιτυχία ενώ επιλέγονται και οι ασθενείς εκείνοι που θα ωφεληθούν από τη χρήση του Excimer Laser ώστε να μειωθούν στο μέγιστο επιτρεπόμενο βαθμό τα διαθλαστικά προβλήματα για την απεξάρτηση του ασθενούς από γυαλιά ή φακούς επαφής. Στην όλη διαδικασία χρησιμοποιούμε διάλυμα της ριβοφλαβίνης 0,1% σε 20% dextran και κάνουμε χρήση της υπεριώδους ακτινοβολίας με μήκος κύματος στα 370nm, με συνολική ενέργεια 3mW/cm2, το οποίο σύμφωνα με τα διεθνή δεδομένα δεν προκαλεί βλάβη στις εσώτερες δομές του οφθαλμού.

Για τις όποιες απορίες ή διευκρινήσεις για θέματα που αφορούν στον κερατόκωνο ή στις άλλες συναφείς εκφυλιστικές παθήσεις ή για θέματα διαθλαστικής χειρουργικής, το εξειδικευμένο προσωπικό μας είναι πάντα πρόθυμο να παράσχει τις υπηρεσίες του, χωρίς απολύτως καμία επιβάρυνση, στα τηλέφωνα επικοινωνίας του ΕΛ.Κ.Ε.Θ.Ο.Π. ή στις ηλεκτρονικές διευθύνσεις του Ινστιτούτου μας.